حضرت ابو جعفر، باقر العلوم، در سوم صفر سال 57 هجری شهر مدینه تولد یافت. پدر ایشان علی بن الحسین، زین العابدین علیه السلام و مادرشان ام عبد الله، فاطمه، دختر امام حسن مجتبی علیه السلام می باشد.
نام آن حضرت محمد است. این نامی است که رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم از دیر زمان برای وی برگزیده بود. برای امام باقر علیه السلام این القاب یاد شده است: باقر، شاکر، هادی، امین شبیه(به جهت شباهت آن حضرت به رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم در منابع تاریخی، برای امام باقر علیه السلام دو همسر و دو «ام ولد» نام برده اند. همسران عبارتند از: ام فروة دختر قاسم بن محمد بن ابی بکر، ام حکیم دختر اسید بن مغیره ثقفی.
برای امام باقر علیه السلام هفت فرزند یاد کرده اند، پنج پسر و دو دختر؛ جعفر بن محمد الصادق، عبد الله بن محمد(او یگانه برادر امام صادق علیه السلام بشمار می آید که هم از ناحیه پدر و هم از ناحیه مادر با آن حضرت متحد است)، ابراهیم بن محمد، از ام حکیم، عبید الله بن محمد، از ام حکیم، علی بن محمد، زینب بنت محمد، این دو (یعنی زینب و علی) از یک مادرند که ام ولد بوده است. ام سلمه (مادر وی را نیز ام ولد دانسته اند). گروهی دیگر گفته اند: امام باقر علیه السلام دو دختر نداشته است، بلکه زینب و ام سلمه در حقیقت دو نام برای یک دختر است.
چگونگی شهادت
آن حضرت در سال 114 هجری، در سن 57 سالگی زندگی را به شهادت رسیده اند که از این مدت سه یا چهار سال را در جوار جد بزرگوارش امام حسین علیه السلام و 34 سال و ده ماه یا 39 سال با پدرش و 19 یا مطابق قول دیگر 18 سال پس از پدرش زیسته است که همین مدت دوره امامت آن حضرت محسوب می شود.در روز هفتم ماه ذی الحجه سال 114 به شهادت رسیدند
منابع روایی و تاریخی علت شهادت آن حضرت را مسمومیت دانسته اند، مسمومیتی که دستهای حکومت امویان در آن دخیل بوده است. از برخی روایات استفاده می شود که مسمومیت امام باقر علیه السلام به وسیله زین آغشته به سم، صورت گرفته است، به گونه ای که بدن آن گرامی از شدت تأثیر سم بسرعت متورم گردید و سبب شهادت آن حضرت شد. در این که چه فرد یا افرادی در این ماجرای خائنانه دست داشته اند، نقلهای روایی و تاریخی از اشخاص مختلفی نام برده اند. بعضی از منابع، شخص هشام بن عبد الملک را عامل شهادت آن حضرت دانسته اند. بخشی دیگر، ابراهیم بن ولید را وسیله مسمومیت معرفی کرده اند. اللهم العن الجبت و الطاغوت @yaranemhdi